Kedilerde Pire Alerjisi ve Pirelerden Korunma

Kedilerde pire ısırığına karşı hipersensitivite ve pire ısırığı alerjisi en çok karşılaşılan deri hastalığıdır. Pire salyası; ısırma sonrası, özellikle yavru ve genç kedilerin derilerinde; savunma hücrelerinin bölgede aşırı derecede yoğunlaşmasına sebep olur. Salyanın içeriğinde bulunan maddeler ve savunma hücrelerinin bölgedeki yoğunluğu ile deride kızarma ve aşırı kaşınma ilk semptomları oluşturur. İlerleyen dönemlerde kaşınma sebebiyle deride yaralar ve bakteriyel enfeksiyon şekillenir. İlerleyen yıllarda pire ısırığına karşı duyarlılık azalsa da her yaştan kediyi etkileyebilecek bir problemdir.

Kasinan_kediBir veya iki pire ısırığı bahsedilen semptomların oluşması için yeterlidir. Kedide;  artan derecelerde gözlenen kaşınma, tüy dökülmesi, kulak ve yanaktaki kızarıklıklar, yüzeysel deri yaralanmaları pire alerjisini düşündürür. Tam teşhis için vücudun fiziksel muayenesinde pirenin kendisi veya dışkısının varlığı araştırılır. Eğer bunlar görülmez ise alerjik reaksiyon oluşturabilecek diğer hastalıklar, mantar ve uyuz yönünde inceleme yapılır. Bazı durumlarda etkeni görmeye çalışmaktan ziyade pire tedavisi yapılması iyileşmeyi sağlamaktadır. 

Tedavi

Pire enfestasyonunun tedavisi ilk önceliktir. Günümüzde en güvenilir yöntem olan damlatma çözeltilerin iyi kalitede olanlarından tek doz kullanımı, yetişkin pirelerin tamamını öldürecektir. Ardından Veteriner Hekiminizin önereceği alerjik reaksiyonların baskılanması amaçlı antialerjik ilaç; varsa enfeksiyonlar için antibiyotikli krem kullanılabilir.

Pire Enfestasyonundan Korunma

Kedinizin pirelerden korunması yılboyu sürmesi gereken bir durumdur. Hasta sahiplerimizin genel düşünceleri ”sadece yaz aylarında olur” ise de gerçekte olan farklıdır. Bazı iller ve ülkeler için bu geçerli olsa da İstanbul için (Marmara,Ege ve Akdeniz bölgeleri özellikle) geçerli bir durum değildir. Dış ortamda yetişkin bir pirenin aktif olabileceği yani zıplama kabiliyetinin var olduğu sıcaklıklar 15-27°C derece, nem oranı da %80 civarlarındadır. Bu derecelerin altında belli bir süre canlı kalabilir fakat hareket kabiliyetini büyük oranda kaybetmiştir. Eğer yetişkin bir pire herhangi bir sokak kedisinin veya köpeğinin üstünde değilse, bodrum katı, kömürlük gibi ışık ve aşırı soğuk almayan bir yerde ise sadece Kasım ve Nisan ayları arası hayatta kalamaz. Diğer aylar için İstanbul geneli hava sıcaklıkları onun yaşam standartlarına gayet uygundur. Ülkemizdeki sokak hayvanlarının kontrol altında tutulamaması, rutin sağlık işlerinin yapılamaması nedeniyle pire sorunu yıl içinde bitmeyen bir problem olarak karşımızdadır.  Çünkü pirelerden korunma amaçlı herhangi bir uygulama yapılmayan kedi ve köpekler, üzerilerindeki yetişkin pireleri varsa yumurtalarını, tüyleri ve deri ısıları sayesinde çok iyi korumaktadır.

Pirelerden korunmaya geçmeden önce bilinmesi gereken en önemli husus pirelerin yaşam döngüsünü öğrenmektir. Bu sayede kullanılan ilaçların nasıl etki ettiğini ve ne şekilde koruma sağladığını öğrenebilirsiniz.

Yetişkin Pire

Pirelerin yaşam döngüsünde birkaç aşama bulunmaktadır. Yumurta, larva, pupa ve en son olarak yetişkin pire şeklinde bir döngüleri bulunmaktadır. Bu döngünün tamamlanması çevre sıcaklığı, nem oranı ve besleyici bir konağın varlığı ile direkt olarak ilgilidir. Yumurta ve larva aşamaları donma sıcaklıklarında bile sağ kalmalarını sağlar. Pireler çok çeşitli türlerde yerleşim imkanı bulurlar fakat kedi piresi Ctenocephalides felis için asıl konak kedilerdir. Bizlerin üzerine gelme. ısırma yetenekleri bulunsa da bizlerin üzerinde yerleşmeden ortama geri dönerek asıl konakları olan kedileri beklerler. Yetişkin dişi pire genellikle birkaç hafta yaşar ve  günde 2-3 defa kan emmek için ısırır. Arkasından 20-30 yumurta bırakır. Yani kısa bir sürede yüzlerce yumurta bırakır. Bu yumurtalardan bazıları kedinizin üzerindedir. Bazıları da kedinizin üzerinden düşerek zaman geçirdiği halı, koltuk üstleri, yataklar ve dolaplara yayılır. Bu alanlarda bulunabilecek; organik maddeler, deri döküntüleri hatta anne pirenin kan içeren dışkısı ile beslenirler.  Pupa formundaki pire yavruları bir koza içinde saklanırlar ve çevresindeki ısı değişikliğini, titreşimi tespit ederek kozadan çıkar ve olası konağın üstüne atlar. Kedinizin vücut ısısının ortalaması biz insanlarınkinden yüksek olması nedeniyle çoğu zaman tercihleri kediniz yönündedir. Pireler için optimum seviyede şartlar oluşmuş ise yaklaşık 14 günde tam bir döngü sağlanabilir. Yani yaklaşık 2 haftada 1 yetişkin dişi pireyi üzerinizde eve getirmeniz veya düzenli ilaç kullanmamanız sebebiyle evinizde yüzlerce pire ortaya çıkabilir. Sonuç olarak sadece basit ve ucuz bir pire tasması, pire tozu kullanmak, güvenilir olmayan pire damlası kullanmak bu sorundan korunmanızı sağlamayacaktır.

Veteriner Hekimlikte kedilerin pireden korunması amaçlı birçok ürün kullanılmaktadır. Hekimlerin asıl yoğunlaştıkları konu pire yumurtlamadan öldürülmesi yönündedir. Bu amaçla üretilen en önemli ürün kedinize uygulanan damlatma çözeltilerdir. Yetişkin bir pire beslenmeden yani ısırıp kan emmeden yumurtlamaz. Eğer bu ilaçlar kedinizin kanında bulunuyorsa pire ısırdığı anda ilaç pirenin kanına karışarak onu felç ederek öldürür. Bu şekilde evinizi pire basması engellenir. İlacın diğer bir etkisi de emildikten sonra depolandığı deri altı yağ bezlerinin, deri üzerine verdikleri her salgı ile yüzeysel bir koruma yapmasıdır. Kedinizin üzerinde herhangi bir ısırma yapmadan gezinen pireler deriye temas ettikçe yüzeydeki zehirli kimyasalı vücutlarına alarak zehirlenip ölürler. Tüm dünyada bu etkiye sahip birçok marka ilaç kullanımdadır. Veteriner Hekiminiz kediniz için en güvenilir olan markayı  siz önerecektir. Petist Veteriner Kliniği olarak hekimlerimizin önerisi Frontline Combo/ Adventix / Stronghold marka damlatma çözeltilerin kullanılması yönündedir.

Pire tozları, pire spreyleri, pire şampuanları, bitkisel pire damlaları hem yan etkilerinin yüksekliği sebebiyle hem de uygulamada eksik kalabilecek alanların olabilmesi nedeniyle (örneğin tasmaya yakın deri yüzeylerinde ilaç dozu yüksektir ve fayda sağlar, fakat kuyruğa yakın bölgelere ilaç ulaşamaz ve pireler orada beslenebilir.) sadece var olan problemin çözümünde kullanılması önerilir. Bu maddelerin pirelerden koruma etkileri bulunmamaktadır.


Yorumlar

  1. Yonca - 12 Mart 2016, 03:25 - Cevapla

    Teşekkürler net ve açık …


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir