SIK SORULAN SORULAR :
Kedim arada bir kusuyor.Nedeni ne olabilir?
Bizler için, haftada bir defa olan kusmanın temelinde,herhangi bir hastalığın olmadığı kanısı vardır. Ama yinede üzerinde durulması gereken bir konudur. Günde 2-3 defa olan ve ard arda süren günlerdeki kusmalar için Veteriner Hekim muayenesi şarttır.
Bahsettiğin şekildeki nadir görülen kusmaların nedenlerin arasında yabancı otların yenmesi ve sindirim sisteminde tüy topaklarının oluşması olabilir.Uzun tüylü kediler kendilerini temizlerken ölü veya güçsüz olan tüyleri yalayarak sindirim sistemlerine alabilir. Bu da ilerleyen dönemlerde sistemin tıkanmasına neden olabilir. İşte böyle bir durumdan korunmak için vücutları bu tüy yumaklarını kusma ile atmaya çalışır. Bazı kedilerde sindirim sistemlerini hareketlendirmek bazende meraklarından çeşitli bitkileri yerler. mideye giden bu bitkiler orda bir iritasyon yaratır ve kusma gerçekleşir.
Yapmanız gereken bitki yeme eğilimli pisiciklerin önlerine özel yetiştirilebilir kedi otlarından koymak.Uzun tüylü ırk pisicikleride gün içinde bol bol tarayarak ölü tüyleri üzerinden almak, yanında hairball(tüy yumağı) etkili özel mamalar ve ek besinler kullanmaktır.
Bu tüy yumakları ileriye dönük ciddi problemler oluşturur.Gözleriniz devamlı olarak minik dostunuzun üzerinde olsun. Yeme-içme ve dışkılama faaliyetlerini mutlaka takip edin. Eğer kediniz yemek yemeden kesilmiş, halsizce yatıyor, dışkısında tüy yumakları varsa sindirim sistemindeki bu tüy yumakları konstipasyon(kabızlık) yaratmış olabilir.Acil olarak Veteriner Hekiminizle irtibata geçiniz.
Kusma ile karışan bir hususta regürgitasyondur.Yani yemek borusundaki besin maddelerinin tekrar dışarı çıkmasıdır. Bu daha çok kuru mama ile beslenen obur pisiciklerde görülür. Ani ve hızlı yemek yeme, yemek borusunda dolgunluk yapar ve sistemi terse çevirerek içeriğin dışarı çıkmasına neden olur. Burda yapmanız gereken şey mama miktarını bir kaç parçaya bölerek öğün sayısını arttırmak veyahut kuru mamaya az miktarda konserve mama veya az miktarda su karıştırarak mamayı hafif yumuşatmaktır.
Kedim için en ideali hangisi, konserve mama veya kuru mama?
Kediler carnivor canlılardır. Yani etobur. Doğadaki bütün kediler bu şekilde bir beslenmeye yönelik bir anatomiye sahiptirler. Evin içinde bile avcılık yaptıklarına şahit olmuşsunuzdur.Burdan şu sonucu çıkarabiliriz öğünlerinin içinde et olacak.
Kuru veya yaş(konserve) mama olsun içerisinde etin kendisi(yani et yan ürünleri değil) olmak zorundadır.Burda bir eşitlik sağladıktan sonra seçim yapmaya devam edelim.
Doğada kediler kemikte yemektedirler. Bu sayede hem kıkırdak ve eklem gelişimi için gerekli besinleri alırlar hemde diş sağlıkları için kemik kırmaktadırlar. Kuru mamalar sertlikleri açısıyla benzer bir işlev görebilir. Yani diş sağlığının korunması yönünden. Konserve mama kullanan pisiciklerde genellikle diş taşı oluşumu genç yaşta başlamaktadır. Buda diş etleri hastalıklarına, diş enfeksiyonlarına ve genç yaşta diş kayıplarına neden olabilmektedir.Bu yönüyle kuru mama daha iyidir.
İçerdikleri maddeler yönünden profesyonel seri mama kullanıyorsanız yaş veya kuru olması bir fark yaratmaz. Herhangi bir besin maddesinin eksikliği oluşmaz. Fakat market maması dediğimiz ekonomik mama çeşitlerinden kullanıyorsanız burda besin maddelerinin eksik olması, kötü kaliteli içerik olması gibi nedenlerle ileriki yaşamını tehlikeye sokabilecek hastalıklara kaynak olabilir. Mesela mamada et olması gerekli dedik bu çeşit mamalarda etten ziyade et yan ürünleri kullanılmaktadır. Protein değerlerini yükseltmek için buğday gibi tahıllar katılmaktadır. Koruyucu, tatlandırıcı maddeler eklenmekte bunlarda ilerde böbrek ve karaciğer üzerine olumsuz etki etmektedir.
Sonuç olarak kedi beslenmesinde bizim önerimiz kuru mama ağırlıkta olarak, yaş mama ile birlikteki bir karışımı, pisiciklerimiz için daha sağlıklı olacaktır.
Ne kadar sıklıkla köpeğimi yıkayabilirim?
Her türlü ırktan köpeğin farklı tüy ve deri yapısına sahip olmalarının yanında ortak tek özellikleri deri üzerinde ter bezlerinin olmaması ve deri katmanlarında bol miktarda yağ bezlerinin olmasıdır. Ter bezleri bizlerde derinin nemli kalmasını sağlarken köpek ve kedilerde yağ bezleri sayesinde bu işlem yürütülür. Bu da yıkama sıklığının, kullanılan şampuanın türünün önemini arttırır.
Biz kendi hastalarımızdan kısa tüylü ve ev ortamında yaşayan ırklar için en idealinin 2 ayda bir defa, uzun tüylü ve yine ev ortamında kalanlar için günlük taramanın yanında 1,5 ayda bir yıkama, Uzun tüylü ve dış ortamda kalan köpekler için ayda 1 defa özel köpek şampuanları ile yıkanmasının normal sınırlar içinde olabileceğini gördük.
Burda dikkat edilmesi gereken bir durum şampuanın içeriğidir. Yüksek pH içeren insan şampuanları ile yıkamalarda, minik dostlarımızın derilerindeki yağ bezlerinin çok miktarda yıkımlandığı ve ciltte kuruma, tüy dökülmesinde artış, cildin dengesindeki bozulma ile birlikte oluşan mikrop üremeleri ile koku miktarındaki artışta gözlenmektedir.
Banyoda iyi kaliteli köpekler için özel hazırlanmış şampuanları kullanmanız minik dostumuzun sağlıklı bir cilt yapısına sahip olması için çok önemlidir.
Yaz aylarında yıkamadan ziyade dış ortamda kalan dostlarımızı duş şeklinde sadece su ile ıslatmanız daha uygun olucaktır. Hem serinlemesine yardımcı olacak hemde derisini bir nebze olsa nemlendirecektir.
Köpeğinizi banyodan sonra çok kısa sürede kurutmanız koku yönünden faydalı olacaktır.Islak kalan minik dostumuzun, derisinin üzerindeki bazı mikroplar, bu ıslak ortamda üreme-çoğalma şansı bulacak kötü kokular yayılmasına neden olacaktır.
Yıkama zamanlarını uzatmak için uzun tüylü ırklarda köpek pudralarının düşük miktarda kullanılarak fırçalanması/taranması iyi sonuçlar almanıza yardımcı olacaktır.
Kendi yediklerimizden hangilerini köpeğime ödül olarak verebilirim?
Veteriner Hekim olarak kendi besinlerimizin, minik dostlarımıza verilmesinin, sağlık yönünden olumsuz yanlarının olduğundan ve abartıya kaçılmaması gerektiğini devamlı olarak dile getirmeme rağmen burda eğer ev yemekleri ile besleme yapıyorsan veya yapacaksan aşağıdaki iyi ve kötü gıdaları bilmende fayda var.
Verebileceğiniz Gıdalar
a)Meyveler ( bütün meyve türlerini rahatlıkla verebilirsin.Özellikle elma ve üzüm )
b)Sebzeler (Kabak,patates,kereviz,domates,havuç,yeşil biber,taze fasulye,bezelye,brokoli vb.)
c)Pirinç Lapası
d)Makarna (Yağ ve sarmısak eklenebilir)
e)Haşlanmış et,balık eti(kılçıksız),ördek eti,hindi eti,tavuk eti(Kemiksiz)
f)Pişmemiş büyük hayvan kemikleri (kırıp,parçalayamıyacağı kemikler seçmeniz gerekli.Sadece dişlerini bilemek ilik ve kırkırdağını yemesi için)
g)Pişmiş tavuk boynu verebilirsiniz. Diğer kemiklerini kesinlikle vermeyin.
h)Haşlanmış ciğer,dalak,tavuk kalbi verebilirsiniz.
Risk Oluşturan Gıdalar
a)Çerezler
b)Çikolata
c)Pancar
d)Ispanak
e)Soğan
f)Süt( Verilecekse sulandırılmalı )ve süt ürünleri
ÖNEMLİ NOT:Burda bahsedilen besin maddelerinin belirli oranlarda kullanımı kedinizin/köpeğinizin sağlığı için yararlı olacaktır.Bu gıdaların kullanım oranları yanlızca veteriner hekiminizin rutin kontrolleri ile ortaya konur.Bahsettiğimiz gıdalar hazır mama kullanılıyorsa yanlarına ek olarak verilmemeli.Tek tür besin çeşidi ile beslenme yapılmamalıdır. Köpeklerin beslenmeleri ile ilgili detaylı bilgiyi veteriner hekiminizden mutlaka alın.
Köpeğimin derisinde kepeklenme var, tüyleri çok sert ve devamlı kaşınıyor.Ne yapmam lazım?
Deri problemleri kedilerde ve köpeklerde en sık karşılaştığımız sorunlardandır. Yapmanız gereken veterinerinizle temasa geçtikten sonra minik dostunuzun muayene edilmesidir.
Bakteriyel,fungal(mantar),paraziter,alerjik,genetik vb. kökenli deri problemlerinden biri olabilir. Hepsinin farklı bir tedavi prosedürü vardır. Bu etkenlerden kaynaklanmadığından emin olunan, bahsettiğin gibi problemlerde deri koruyucu mama kullanman ve bu tür problemler için üretilmiş tedavi şampuanlarından birini kullanman iyi sonuçlar almanı sağlayabilir. Ama yinede veteriner hekiminizin muayenesi ile karar alman daha doğru olur.
Gıda alerjisi nedir?
Bizlerde olduğu gibi minik dostlarımızın bazılarında bazı maddelere karşı alerji oluşmaktadır. Genellikle kullanılan hazır mamalar içerisindeki et türevleri,buğday,soya yağı gibi maddelere karşı minik dostlarımızda alerji gelişir. Özel testler yardımıyla hangi maddeye karşı alerji oluştuğu bulunabilir fakat testler yurtdışına gönderildiği için çok ekonomik değildir. Bizler hasta sahiplerimize tedavi amaçlı olarak önce hipoalerjenik mama kullanmasını öneriyor, düzelme sağlandıktan sonra deneme yanılma yöntemiyle etkenin bulunmasına yardımcı oluyoruz. Genel olarak yüksek enerjili ve alerjik etkileri kuvvetli olan tavuk içerikli mamaları kışın vücut ısısının korunmasında daha etkili olduğu için öneriyoruz. Yazları ise kuzu eti içeren mamaları normal bir vücut yapısına sahip minik dostlarımız için öneriyoruz.Kuzu etinin hipo alerjenik yapısı nedeniyle.
Köpeğim devamlı kafasını sallıyor ve kulakları kötü kokuyor....
Bu tür semptomlar dış kulak yolundaki bir yangıyı ifade etmektedir. En kısa sürede bir veteriner kliniğine uğrayarak köpeğinizin kulak yollarının muayenesini yaptırın.Veteriner hekiminiz muayene sonrası eğer hastalık varsa etkene yönelik bir tedavi prosedürü çizecektir. Verilen ilaçları doktorunuzun düzenlediği reçeteye uygun olarak aksatmadan uygulayın. Zira üzerinde durulmayan, tedavisi geciken dış kulak yolu iltihapları ilerleyerek iç ve orta kulağıda etkileyebilir. Bunların tedavileride zordur.
Kısırlaştırma gerekli mi ve ne zaman yapılmalıdır?
Genel olarak kısırlaştırma erkek ve dişi cinsiyetler için 6 aylığa yakın bir dönemde yapılır. Çünkü minik yavrularımız bu dönemde ergenlik çağlarına girmektedirler. Daha erken ve daha geç dönemlerde de ergenliğe giren yavrular nadirde olsa bulunmaktadır.
Son dönemde yapılan araştırmalar göstermiştir ki ergenlik öncesi yapılan kısırlaştırmaların yavrularımız üzerine kötü bir fizyolojik etkisi yoktur. Sadece uzun boylu köpek ırklarında kemiklerin uzamasını sağlayan, epifizial bölgelerin etkilenerek, ideal uzunluğa erişememelerine neden olabilmektedir. Orta ve kısa boylu ırklarda bu problem görülmemiştir.
Anestezik risk olarak yetişkinlerden bir fark yoktur. Kısırlaştırma öncesi aşılarının bitmiş olması operasyon sonrası dönemini sorunsuz atlatması için gereklidir.
Yaygın düşüncelerin tersine erkek köpeklerin kısırlaştırılması onların cesaretli yapısını zedelemez. Şu da bilinmelidir ki Veteriner Hekimlerin en çok cerrahi dikiş kullandıkları durumlar bu cesaretten kaynaklanan kavga ve sataşmalar sonrasıdır.
Standartlarında yapılan bir kısırlaştırma operasyonu minik dostunuzda herhangi bir fiziksel, duygusal, psikolojik bir hasar oluşturmaz.
Kısırlaştırma operasyonu erkeklerde birçok problemin kökeninde bulunan testesteron hormonunun kaynağı keser. Ve sıklıkla hayatlarını tehlikeye sokacak hastalıkları, istenmeyen davranış problemlerini engeller.
Kısırlaştırma operasyonunun medikal ve psikolojik yararları aşağıda kısaca açıklanmıştır.
Kısırlaştırmanın Medikal faydaları
1)Prostat Etkileri
a)Bening Prostatic Hypertrophy: İnsanlarda da sıkça görülen bu durum prostat bezinin kontrolsüz büyümesidir. Kendisini şiddetli ağrı ile birlikte zor idrar yapma ile gösterir. İlerleyen olgularda idrar yollarının tamamen tıkanması görülebilir. Çok acil bir şekilde operasyon yapılması gerekebilir.
b)Primary Prostatic Carsinoma: Çok yüksek metastaza ( vücut içi dağılım ) sahip olan bu kanser türü ölümcül etkilere sahiptir.
c)Generalized Noninfectious Prostatitis: Prostatta akut olarak gelişen inflammation nedeniyle ağrılı idrar yapma ve kanlı idrar yapma gözlenebilir.
d)Prostatic Abscess : Testeron etkisiyle mikro apselere duyarlı olan prostat. Testesteron etkilerindeki azalma ile birlikte yabancı mikro organizmalar kaynaklı abselere direnç gösterir.
2)Fıtıklar
Birkaç fıtık çeşidinde testesteron hormonun etkileri görülmüştür. Bu çeşitler arasında Scrotum fıtığı, inguinal fıtık ve perineal fıtık bulunmaktadır. Bu tür fıtıklar cerrahi tedaviler ile iyileşirler( operasyon ). Bu fıtıklar özellikle fıtık içinde bir organın sıkıştığı durumlarda hayatı tehlikeye sokabilir.
3)Kanserler
Bazı kanser çeşitlerinde testesteronun direkt etkileri görülmüştür. Sertoli Cell Tumors, Leydig Cell Tumors, Perianal Adenocarcinoma, Seminomas ve İntestinal Cell Tumors bu çeşitlerdir. Bunun yanında Primary Prostatic Carcinoma yukarıdaki tümörler gibi cerrahi müdahale, kemoterapi ve radyoterapi gerektirebilir. Keza dişi köpeklerde varolan östürojen hormonu aktivitesi nedeniyle oluşabilecek meme kanseri riski de kısırlaştırma ile minimum seviyelere indirilir.
4)İnfeksiyonlar
Brucellosis genelde çiftleşme ile bulaşan, insanlara hasta hayvana temas ile bulaşabilecek, gebelerde yüksek ateşle birlikte düşüğe neden olabilecek, zoonoz bir hastalıktır. Bu önemli hastalığın yanında birçok hastalık erkek hayvanların penisinde dişi hayvanların uterusunda özellikle kızgınlık dönemlerinde gelişim şansı bulabilir. Erkeklerde gözlenen Balanoposthitis ve dişiler de gözlenen Endometritis bunlar arasında öne çıkanlardır.
5)Çeşitli Hastalıklar
Paraphimosis, perianal ve rectal fistüller, çiftleşme sırasında görülebilecek kavgalardaki yırtık yaraları doku zedenmeleri, görülebilecek diğer hastalıklar arasındadır.
Bu bahsettiğimiz medikal faydaların yanında.
Kısırlaştırmanın Diğer İyi Yanları
1)Dişi kedi ve köpeklerin menstruasyon dönemleri 6 ay sürer ve ortalama 1 hafta sürecek kızgınlık dönemlerine girerler. Kızgınlık dönemi çiftleşme isteği duyduğu dönemdir. Bu dönemlerde erkek kedi/köpeklerde dişilerle birlikte bir kızgınlık dönemine girerler. En sık karşılaşılan sorunlardan biri dişi ve erkek kedi/köpeklerin eş bulma amacıyla evlerinden uzaklaşmasıdır. Buda normal sokak yaşamına alışmamış yavrular için büyük tehlike arz etmektedir. Sizler içinde onsuz ve huzursuz geçen günler demektir. Kısırlaştırma ile bu problem tamamen ortadan kalkmaktadır.
2)Kısırlaştırılmış kedi ve köpeklerin insanlara ve yabancı hemcinslerine karşı düşünceleri daha ılımlı seviyelere inmektedir. Bu da yabancı hemcinsleri ile aralarındaki kavgaları engelliyecek çeşitli yaralanmalardan koruyacaktır. Yine insan sevgisi zamanla artan kısırlaştırılmış bir erkek köpekte dominant karakteri engellenmiş olacak ileriki dönemlerde yaşayacağı-yaşatacağı problemler nedenli uyutulması engellenmiş olacaktır.
3)Kısırlaştırılmış hayvanlar daha söz dinler yapıları ile eğitimlerini kısa sürede mutlu ve huzurlu bir yaşam sürdürmenizi sağlayacaktır.
4)Erkek kedi ve köpekte görülen idrarla bölgesini işaretleme isteği de ortadan kalkacaktır. Bu şekilde burnunuzun direği kırılmadan rahat günler geçirecek; yatağınız, halılarınız, dolaplarınızın içleri, eşyalarınız, tekrardan yıkanmayacaktır
5)Kısırlaştırılmış erkek köpeklerin sahiplerine olan bağlılıklarının artması ile bekçilik özellikleri de aynı orantıda artacaktır.
6)Dişi köpeklerin kızgınlık dönemlerinde yolda rahatça yürümeleri sağlanacak kazara olabilecek çiftleşmeler engellenecektir. Yine kazara olabilecek çiftleşmeler sonrası doğabilecek melez ırk yavruların yuva edindirilmesi gibi zor bir durumla karşı karşıya kalınmayacak ve sokak köpeği olarak hayatını devam ettirilmesi gibi bir zorlama olmayacaktır.
Ayrıntılı olarak anlattığımız gibi kısırlaştırma minik dostlarımıza çok büyük faydalar sağlamaktadır. Çeşitli düşüncelerle kısırlaştırmanın yapılmaması, ertelenmesi kötü durumlarla karşılaşmanıza yardımcı olacaktır. Çeşitli insani düşüncelerle istenmeyen kısırlaştırma kedinizin/köpeğinizin hayatında büyük bir önem arz eder.
Kısırlaştırılmış dostlarımız daha uzun ve sağlıklı yaşarlar.